ادبیاتادبیات جهانهنرویل دورانت

ویل دورانت و تاریخ تمدن

تاریخ تمدن ویل دورانت
ادبیات ادبیات جهان هنر ویل دورانت  ادبیات جهان

ویل دورانت مورخ، فیلسوف و نویسنده آمریکایی و مولف «تاریخ تمدن» که ایرانیان را مردمانی میهندوست، متفکر و باهوش خوانده است پنجم نوامبر سال ۱۹۸۱ درگذشت. وی بسال ۱۸۸۵ به دنیا آمده و ۹۶ سال عمر کرده بود. او اعتراف کرده است که بدون زن دلبندش، آریل، موفق به نوشتن تاریخ تمدن ۱۱ جلدی خود نمی شد که کار تحریر آن نیم قرن طول کشید. اثر او که جلد به جلد پس از آماده شدن انتشار می یافت جمعا در ۱۷ میلیون نسخه چاپ شده است.

ویلیام جیمز دورانت(۱۹۸۱-۱۸۸۵)، در رشته‌های فلسفه ، زیست شناسی و تعلیم و تربیت دانش‌اندوزی کرد و سرانجام از دانشگاه کلمبیا دکترای فلسفه گرفت. او از بزرگ‌ترین تاریخ‌نگاران معاصر به شمار می‌آید که در کتاب تمدن خود، از آثار همه‌ی تاریخ‌نگاران جهان، از پدر تاریخ یعنی هرودوت تا آرنولد توین‌بی، سود جسته و مکتب جدیدی از تاریخ‌نگاری ایجاد کرده است. اگر تاریخ‌نگاران دیگر فقط به سیر تمدن بشری توجه کرده‌اند، او به عامل‌های تمدن ساز در طول تاریخ توجه ویژه داشته است.

زندگی دورانت

ویلیام جیمز دورانت ، در ۵ نوامبر ۱۸۸۵ در منطقه‌ی ” نورث آدامز ” ماساچوست به دنیا آمد و در ۷ نوامبر ۱۹۸۱، در سن ۹۶ سالگی در لوس آنجلس درگذشت. او تحصیلات خود را در رشته‌های فلسفه، زیست‌شناسی و تعلیم و تربیت در دانشگاه‌های مختلف گذراند و در سال ۱۹۱۷، از دانشگاه کلمبیا دکترای فلسفه گرفت و یک سال در همان دانشگاه فلسفه تدریس کرد. او از دوران کودکی انسانی پرکار بود . پدرش در این باره گفته است: ” شاید هنگامی که من هنوز در خواب بودم، سر کار می‌رفت و شب که باز من به خواب رفته بودم، برمی گشت. او همیشه سختکوش بود. کاهلی و تنبلی او را به یاد ندارم. ”

دورانت ، ضمن تحصیل می خواست کشیش بشود، ولی با خواندن کتاب “اخلاق” نوشته اسپینوزا، از این کار منصرف شد و گفت:”نمی‌توانم بین آرای دینی و انسان دوستی با سوسیالیزم ارتباطی منطقی برقرار سازم.” هنگامی که هم تحصیل می کرد و هم تدریس، با دوشیزه آریل که از شاگردان باهوش او بود، ازدواج کرد و کتاب تاریخ تمدن را به کمک همسرش به پایان رساند. این همسر دانشمند تا ۲۵ اکتبر ۱۹۸۱، یعنی سیزده روز پیش از مرگ همسر، استاد و همکارش، ویل دورانت زنده بود و به زبان دیگر، تا آخر عمر با او بود.

ویل دورانت زمانی که در دانشگاه‌های “سیتون هال ” زبان لاتین و فلسفه را فرا می‌گرفت، به طور آزاد و در حاشیه آن برای ارضای حس کنجکاویش تاریخ می‌خواند. عشق او به تاریخ او را به سوی این رشته سوق داد. او از آغاز تمدن بشر تا زمان خودش را مطالعه کرد و هرگز در رشته‌ی تاریخ مدرک دکترا نگرفت؛ گر چه بزرگ‌ترین تاریخ‌شناس زمان خود شد.

ویل دورانت در قالب مطالعه‌ی زندگی فیلسوفان بزرگ دنیا، از حکمای یونان قدیم تا دوره معاصر، روی‌دادها و پدیده‌های تاریخی را که همزمان با زندگی آن فیلسوفان بود، مطالعه کرد او عقیده داشت که فیلسوفان به دو صورت بر تاریخ بشر مؤثرند : اول ، تحت تأثیر روی‌دادهای گذشته و حال قرار گرفته و جهان بینی جدیدی بیان کرده اند. دوم ، این جهان‌بینی در سیر روی‌دادهای آینده مؤثر بوده و دوران پس از آنان را تغییر داده است. از این جهت بود که دو جلد از یازده جلد کتاب تاریخ تمدن خود را به نام دو فیلسوف بزرگ نوشت: جلد نهم کتاب را تحت عنوان “عصر ولتر ” معرفی کرده است و در آن، همه روی‌دادهای اروپا را در مسیر زندگی ولتر جستجو می کند و تأثیری را که او بر عصر خویش گذاشت، نمایان می‌سازد. در جلد دهم نیز که “روسو و انقلاب” نام دارد، تأثیر آرای ژان ژاک روسو، فیلسوف بزرگ فرانسوی را بر انقلاب فرانسه نشان می‌دهد.

شیوه تاریخ نویسی ویل دورانت

دورانت در آغاز، ضمن آن که مدیریت دانشگاه لبورتمپل را در نیویورک بر عهده داشت و در بخش فلسفه، استاد دانشگاه کالیفرنیا بود، کتابی با عنوان “تاریخ فلسفه” نوشت. سپس، از سال ۱۹۲۷ تصمیم گرفت تاریخ تمدن جهان را تدوین کند. او برای نوشتن هر جلد از این کتاب، با توجه به موضوع آن و جایی که باید تاریخ آن نوشته شود، به آن نقطه‌ی جغرافیایی سفر می‌کرد. او به همراه همسرش، “آریل دورانت”، در سال ۱۹۳۰ رهسپار سفر دور دنیا شدند و مصر، خاور نزدیک، هندوستان، ژاپن و سایر سرزمین‌های خاور دور را از نزدیک دیدند. بار دیگر در سال ۱۹۳۲، به گشت و گذار در ژاپن و منچوری، سیبری، روسیه، لهستان پرداختند. این سفرها، به نگارش کتاب “مشرق زمین، گاهواره تمدن” که در سال ۱۹۳۵ انتشار یافت، کمک فراوانی کردند. این نخستین جلد از مجموعه کتاب‌های تاریخ تمدن بود. پس از آن، سفرهای بسیار دیگری به اروپا، خاورمیانه و خاور دور پیش آمد، از جمله، از تابستان سال ۱۹۴۸ به مدت ۶ ماه در ترکیه، عراق، ایران و اروپای شرقی به مسافرت پرداختند.

ویل دورانت بیش از تاریخ‌نگاران دیگر به عامل‌های تمدن‌ساز در طول تاریخ توجه داشته است. خود او می‌گوید:” تمدن رودی است با دو ساحل ” و چنین می اندیشد که بیش تر تاریخ نگاران تنها به خود رود توجه دارند و این رودخانه، گه گاه به دست آنان که می‌کشند، می‌دزدند و غوغا می‌کنند، پر از خون شده است. او کوشش فرهنگی خود را در مجموعه‌ی بزرگ “تاریخ تمدن” وقف نوشتن روی‌دادهایی کرد که در دو ساحل رخ داده است و روی می‌دهد، جایی که به قول او:”مردمان گمنام خانه می‌سازند، عشق می‌ورزند، کودک می‌پرورند، آواز می‌خوانند، شعر می‌سرایند و مجسمه می‌سازند.” از این رو، در کتاب تاریخ تمدن او از رویداد نگاری ساده گرفته تا جنبه‌های علمی تاریخی و حتی فلسفه تاریخ دیده می‌شود و باریک‌ترین و پیچیده‌ترین بازتاب‌های اندیشه‌ی انسان را که مذهب، فلسفه، علم و هنر باشد، شرح داده است.

دورانت در آغاز کتاب تاریخ تمدن خود که از شرق باستان آغاز می شود و سرانجام با عصر ناپلئون پایان می پذیرد، می‌نویسد:”می‌خواهم تاریخی پیرامون تمدن بنویسم و با کم‌ترین جا، بیش‌ترین مطلب را درباره سهم نبوغ و کارمردان بزرگ به میراث فرهنگی بشر بیان کنم.” ویل دورانت در اصل به تاریخ به عنوان یک علم مجرد نگاه نمی کرد ، بلکه تاریخ را همواره با تأثیر عامل‌های دیگر بر روی آن در نظر می‌گرفت. او در کتابی با عنوان درس‌های تاریخ که در سال‌های پایانی زندگی خود و پس از پایان یازده جلد کتاب تاریخ تمدن خود تألیف کرد، تأکید دارد که تاریخ ملت‌ها باید با توجه به پدیده های علمی جدید ، مانند زیست‌شناسی و هم چنین نژاد، اخلاق، اقتصاد، فلسفه، شیوه‌ی حکومت، مفهوم پیشرفت، جغرافیا و عنصرهای دیگری که در ساختار تاریخ بشریت مؤثرند، به نگارش درآید.

دورانت ادعا می کند که تاریخ پیرو زمین‌شناسی است و برای توجیه ادعای خود می‌گوید:”هر روز در گوشه‌ای، دریا بر خشکی یا خشکی بر دریا پیشروی می‌کند. شهرها زیر آب ناپدید می‌شوند و ناقوس کلیساها نوای غم‌انگیز سر می‌دهند. اقلیم بر احوال انسان‌ها سخت مسلط است؛ هم چنان که مونتسکیو بر آن تأکید دارد. جغرافیا، زادگاه تاریخ است، مادر و پرورنده آن است و خانه‌ای است که تاریخ در آن نظم می‌پذیرد. قانون‌های اخلاقی نیز پیرو تاریخند. آن‌ها ناگزیرند با شرایط تاریخی و محیطی سازش داشته باشند. اگر تاریخ اقتصادی بشر را به سه مرحله‌ی شکار، کشاورزی و صنعت تقسیم کنیم، می توانیم انتظار داشته باشیم که قانون اخلاقی هر مرحله، در مرحله بعد تغییر کرده است. در مرحله شکار، انسان ناگزیر بود که هر دم در تعقیب و کشتن باشد. درنده خویی که ویژگی اخلاقی این دوره است، در دوران های دیگر وجود ندارد .”

ویل دورانت درباره اهمیت ارتباط دین با تاریخ می‌نویسد:”حتی مورخ شکاک هم فروتنانه در برابر دین تعظیم می‌کند، زیرا می بیند که دین در هر سرزمینی و هر عصری، درهمه‌ی شئون زندگی بشر تأثیر مستقیم دارد.” و این که جلد سوم و چهارم و ششم تاریخ خود را تحت عنوان ” قیصر و مسیح “، ” عصر ایمان ” و سرانجام ” اصلاح دین ” بیان می‌کند، ‌به همین منظور است. او در بیان اهمیت دین در تاریخ بشریت می‌گوید:”دین باعث تسلای همه ابنای بشر بوده است و معلمان ، پدران و مادران را در تأدیب جوانان یاری کرده است.”

به نظر او، اقتصاد و چگونگی گذران زندگی، در سیر تحولات تاریخی نقش مستقیم دارد و در روابط بین المللی به طور معمول، “اصطکاک منافع اقتصادی” جنگ و بحران می‌آفریند. جنگ‌ها مسیر تاریخ ملت‌ها را تغییر می‌دهند. او یکی ار عنصرهای پایدار تاریخ را جنگ می‌داند. از زمان بربریت تا تمدن و دمکراسی، همواره این پدیده برقرار بوده است و از ۳۴۲۱ سال تاریخ مدون بشر، فقط ۲۶۸ سال آن بدون جنگ گذشته است. ویل دورانت برای آن که بگوید که در طول تاریخ ، بشریت نتوانسته است از جنگ پرهیز کند، به گفته هراکلیتوس، فیلسوف یونانی اشاره می‌کند که:”جنگ یا رقابت، پدر همه چیز است.”

ادبیات ادبیات جهان هنر ویل دورانت  ادبیات جهان

اثر جاودانه

کتاب‌های یازده جلدی تاریخ تمدن او عبارتند از :

۱- مشرق زمین، گاهواره تمدن؛ ۲- یونان باستان؛ ۳- قیصرو مسیح ۴- عصر ایمان؛ ۵- رِِنسانس؛ ۶- اصلاح دین؛ ۷- آغاز عصر خرد؛ ۸- عصر لویی؛ ۹- عصر ولتر؛ ۱۰- روسو و انقلاب و ۱۱ – عصر ناپلئون.

ادبیات ادبیات جهان هنر ویل دورانت  ادبیات جهان

ویل دورانت ۹۰ ساله بود که دست از کار کشید ؛ در حالی که هنوز شوق ادامه تدوین تاریخ را داشت، می گفت :” نفس آرزومند است، اما تن نمی‌کشد.” او با نهایت فروتنی بیان کرده است که بدون همسر دلبندش، «آریل»، موفق به نوشتن تاریخ تمدن چند جلدی خود نمی شد که کار تحریر آن نیم قرن طول کشید.دورانت مطالب کتاب را به آریل دیکته می کرد. دلبستگی این زن و شوهر به یکدیگر به اندازه ای بود که در سال ۱۹۸۱ پس از انتقال دورانت به بیمارستان، وقتی آریل از دکتر شنید که شانس زنده ماندن شوهرش اندک است دیگر لب به غذا نزد تا اینکه درگذشت. قلب دورانت نیز پس از این که شنید آریل فوت شده از حرکت باز ماند و به او پیوست و زن و شوهر در یک روز در کنار هم دفن شدند. آریل، سیزده سال جوانتر از دورانت و در گذشته، شاگرد او بود.

 

جلدهای یازده گانه‌ی تاریخ تمدن، همواره از پرفروش‌ترین کتاب‌های جهان بوده و هنوز هم این گونه است. جلد دهم کتابش، روسو و انقلاب، در سال ۱۹۶۸ جایزه ادبی ” پولیتزر ” را دریافت کرد. (این جایزه را ژوزف پولیتزر (۱۹۱۱ – ۱۸۴۷) ناشر و روزنامه نگار آمریکایی، بنیان‌گذاری کرد و هر سال به برگزیدگانی از رشته‌های گوناگون روزنامه‌نگاری و ادبیات ایالات متحده‌ی آمریکا داده می‌شود.)

ادبیات ادبیات جهان هنر ویل دورانت  ادبیات جهان

ترجمه‌ی متن انگلیسی مجموعه‌ی تاریخ ویل دورانت در  سال‌های ۱۳۳۷ تا ۱۳۵۹، در ۲۷ جلد توسط انتشارات فرانکلین سابق و اقبال در ایران به چاپ رسید. این کتاب ها را ۲۰ مترجم به فارسی برگرداندند. پس از آن که مؤسسه انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی به جای مؤسسه فرانکلین بنیان‌گذاری شد، ۲۷ جلد کتاب تاریخ ویل دورانت، در یک مجموعه‌ی فشرده‌ی یازده جلدی انتشار یافت. مترجمان اصلی تاریخ تمدن ویل دورانت عبارتند از:

احمد بطحایی، احمد آرام، ‌علی پاشایی، امیر حسین آریان‌پور، فتح الله مجتبایی، هوشنگ پیر نظر، حمید عنایت، پرویز داریوش، علی اصغر سروش، ابوطالب صارمی، ابوالقاسم پاینده، ابوالقاسم طاهری، صفدر تقی‌زاده، ‌فریدون بدره‌ای،         سهیل آذری، پرویز مرزبان، اسماعیل دولتشاهی،     عبدالحسین شریفیان، ‌ضیاءالدین طباطبایی، علی اصغر بهرام بیگی.

 دورانت در نگاه اندیشمندان

ویل دورانت کار پژوهشی و علمی خود را از فلسفه آغاز کرد و با تاریخ به پایان رساند. هنری توماس، در کتاب “بزرگان فلسفه “، ضمن آوردنشرح حال او می‌نویسد:”بزرگ‌ترین کار او در فلسفه این بود که اندیشه‌ها و افکار دشوار و پیچیده را به زبانی ساده و گیرا بر می‌گرداند. وی فلسفه را از زاویه‌های مهجور و دور از دسترس بیرون آورد و در خانه‌های مردم عادی ، در دسترس همه قرار داد و آن را مقبول عام ساخت.”

تاریخ او را می‌توان مجموعه‌ای از جامعه‌شناسی، فلسفه و تاریخ دانست. به زبان دیگر ، اثر او گنجینه‌ای از علوم انسانی است و می‌توان گفت، ۶۰۰ سال پس از مرگ ابن‌خلدون، ویل دورانت تاریخ را به سبک او نوشته است؛ زیرا در تمام مراحل آن، نکته‌های ظریف جامعه‌شناسانه را رعایت کرده است.

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

1 × دو =

بستن