تاریخ معماریتاریخ معماری جهانتاریخ معماری جهان تا معاصرمعماریهنر

روم و اتروریا – تاریخ معماری جهان از آغاز تا معاصر

تمدن روم وامدار اندیشه ها و ظرافت های هنر تمدن اتروریا

تمدن اتروریا                                                                                                                                    تاریخ معماری تاریخ معماری جهان تاریخ معماری جهان تا معاصر معماری هنر  معماری

  • اصول حاکم بر تفکر جامعه اتروریا
  • اوضاع اجتماعی حاکم بر جامعه اتروریا
  • عقاید حاکم بر هنر اتروریا
  • ویژگی معماری در اتروریا
  • خصوصیات معابد اتروریاتحت تاثیر یونانیان شروع به ساخت معابد کردند…..معابد ۳بخشیتوجه به فضای درونی …..قرار گیری پله در مسیر ورود به بنا….تاثیر در معماری معابد روم.تاثیر در شهر سازی روم……ساخت شهر ها با شبکه ای شطرنجی و ۲محور عمود بر هم

    روش های پل سازی و احداث دژ ها و فاضلاب ها و آبرو ها را به رومیان آموختند

    احداث دروازه عظیم و استوار( آگوست پروجا )……وتاثیر بر احداثطاق نصرت های روم با مقیاس کوچکتر

    استاد مسلم فنون مهندسی و طراحی شهری و نقشه برداری

تمدن روم

معماری در خدمت مردمتاریخ معماری تاریخ معماری جهان تاریخ معماری جهان تا معاصر معماری هنر  معماری

  • اصول حاکم بر تفکر جامعه روم
  • اوضاع اجتماعی حاکم بر جامعه روم
  • عقاید حاکم بر هنر روم
  • ویژگی معماری در روم
  • خصوصیات معابد رومانقلاب در فضاهای داخلی با استفاده از بتن و سازه های طاقی شکلدیوارهای پشت بندبرای تقویت طاق.اجرای طاق آهنک ….برای رفع مشکل سازه های طاقیشکل معابد رومی :توسعه سازه گنبدی شکل بر روی پلان دایرهای ….برگرفته از اتروریا

    شکل معابد یونانی –اتروریایی:براساس مفاهیم اتروریا….هعبد بر روی سکو –امکان دسترسی از پلکان ورود-معمولا پلان های ۳ بخشی

    قرار گیری فضاهای عمومی بر روی زمین (تئاتر ها)….تسلط بر طبیعت

    ایجاد فضاهای عمومی شهری: فوروم .باسیلیکا.حمام.تئاتر .طاق نصرت. ساختمان های مسکونی.آبرو ها.احداث کاخ

    درمصر وبین النهرین دیوارها واحجام اهمیت دارند وفضا به شکل « منفی» وجود دارد ولی در رم برعکس.

    تک تک بنا ها دارای هندسه مشخص امادر کل هندسه مشخصی ندارد…  هندسه رعایت

    تناسبات هارمونیک

    تقارن

روم باستان

ترکیب معماری یونان و اتروسک ها

 

تاریخ معماری تاریخ معماری جهان تاریخ معماری جهان تا معاصر معماری هنر  معماری

موقعیت جغرافیائی روم:

کشوری به نام روم معروف و شناخته شده است کشور تازه ای بود که در کرانه های تیبر بنیاد شد و تسلطخود را بر نیمه ی باختری مدیترانه برقرار ساخت.

کشو روم از جنوب به صحرا ، از شما به ر.د راین، ازخاور به دره ی دجله و فرات محدود بود. یکی از مراکز مهم تمدنی روم شبه جزیره ی ایتالیایی بود که موقعیتی مرکزی داشت.

ایتالیا شبه جزیره ی بلند و باریکی بود که مانند یونان کوشهتانی و جلگه های کم وسعت و کوچکی داشت و رشته کوه جبال آپنین با قله هایی کوتاهتر از ۳۰۰۰ متر سراسر آن را فراگرفته بود.

پس از حاکمیت رومی ها اقوامی به نام اتروسک(آتروریاییها) در سرزیمن های تحت تسلط ساکن بودند.

اتروسک ها (آتروریاییها) : در حدود هزاره ی اول پیش از میلاد ، اتروسک ها به ایتالیا هجوم آوزدند. اتروسک ها از نژاد مدیترانه ای بودند. از آسیای صغیر و از راه دریا به حدود ایتالیا آمده بودند و در زمین هایی منتشر شدند و سکنه ی آن ناحیه را یعنی «امبری ها» را به کوهستان راندند.

مذهب اتروسک ها: سخت و خشن بودند:

یک خدای بزرگ به نام ولتومنوس داشتند

سه خدای عمده

دوازده خدای دیگر

وسپس ارباب خوفناک داشتند.

معماری اتروسک ها:

مقابر و معابد

مقبره:

یکی از نمونه های بارز این معماری مقبره ای صخره ای است که متعلق به قرن سوم است و در ناحیه ای به نام جروتری واقع است. دیوارها با نقوشی برجسته گچبری شده است در صخره ی تراشیده شده ای است که بشر شبیه خانه ای دست که سقفش دارای الوار و ستونهای چهارگوش بوده است.

معابر :

از معابد اتروریای فقط پی های سنگی آنها برجای مانده است. اتروسک ها در فن ساختمان سازی با سنگ مهارت کامل داشتند ولی به دلایل دینی استعمال سنگ را در معماری معابر خود جایز نمی شمردند و معابرآنها شباهتی کلی با معابر ساده تر یونانی داشت.

ساختمان معابربر روی یک شالوده یا صفحه ی سنگی استوار می شد، عرض معبر بیش از عرض مقصوره ی مرکزی نبود و فقط با یک پلکان جنوبی به سطح زمین متصل می شد در مقابل پلکان رواق ورودی عریض با دو ردیف ستون بندی جانبی هر ردیف مشتمل بر چهارستون قرار داشت و انتهای آن به مقصوره یا تالار معبد می پیوست در این معابد جایی برای تزئینات باقی نمی ماند.

مقصوره:

معمولاً به سه بخش جداگانه تقسیم می شد زیرا عقیده به خدایان سه گانه که در واقع پیشگامان «ژونو»، «ژوپیتر» و «منیروای» رومیان بودند. پایه و اساس اصلی دین آنها را پدید آورد.

سپس ویژگی های هنری اتروسک با شیوه های معماری یونانی ترکیب شده ومعماری رم تشکیل می شود .

آتروسک ها زمانی که با زمین های مسطح مواجه شدند طرحی را براساس نقشه های مهندسی پدید آوردند و شهرهای نوبنیاد خود را با شبکه ی منظمی از معابر متلاقی بر محل تقاطع در خیابان اصلی برپا ساختند. این دو خیابان به نام های کاردو (شمالی،جنوبی) دکومانس (شرقی،غربی) شهر را به چهار محله یا ناحیه ی اصلی تقسیم می کرد.

تنها آثاری که از اتروسک ها به جای مانده فقط دورازه ی آگوست در پروجا است که دروازه ای با عظمت و استوار است و در سده ی دوم ق.م ساخته شده است.

دروازه در میان دو برج مربعی که از سنگ ساخته شده قرار گرفته است و به نوعی یادآور دروازه های بزرگ هیتی، آشور و بابلی در مشرق زمین است. دروازه ی آگوست بعدها در طاق نصرتها با مقیاس کوچک تر ودگرگون شده در نمای ظاهری نمودار گردید.

رومیها:

قدرت روم پس از آتروسک ها بر ایتالیا حاکم گردید. سرانجام ملت های اروپای غربی ، مدیترانه، خاور نزدیک در زیر یک پرچم و آن هم امپراتوری روم گردآورد و مردمانی با نژادها و زیان ها و فرهنگ ها و نسبت های مختلف در این امپراتوری زندگی کردند.

معماری روم :

معماری شاخص روم به ۳دورۀ اصلی تقسیم می شود:

۱-دوره پادشاهی ( از ۷۵۳-۵۱۰ ق.م دارای ۷ پادشاه – اولین رمولوس)

۲-دوره جمهوری ( از ۵۱۰ -۲۷ ق.م کشور گشایی و تحکیم امپراتور-ظهور دین مسیح)

۳ -دوره امپراتوری (از ۲۷ -۳۹۵م تجزیه امپراتوری به روم شرقی و روم غربی)

تکنولوژی و مصالح:

بتن رومی

تحول در سازه های طاقی شکل (طاق آهنگ)

توسعه ساره گنبدی شکل بر روی پلان دایرهای (سازه گنبدی شکل محصول تمدن اتروریا)

تاریخ معماری تاریخ معماری جهان تاریخ معماری جهان تا معاصر معماری هنر  معماری

 

انقلابی در خلق فضاهای داخلی ساختمان 

معماری رم باستان

معماری رمی نماینده پیشرفت و توسعه در هنر معماری است. رومی ها در طول دوران معماری خود از سه نوع سبک استفاده نمودند.

ابتدائئ ترین آن بناهایی با سبک دوریک (Doric) بودند که به عنوان پایه و فونداسیون بناها و ساختمان های عظیم به کار می رفتند.

در سبک آیونیک (Ionic Style) از ابزارهای دکوراتیو بیشتری در پایین و بالای بناها استفاده شد.  اما همچنان هدف نهایی وجود زیرساختی برای بناها و ساختمان های عظیم بود.

در سبک کورنیتین (Cornithian type) هدف زیر بنا بودن ار بین رفت و به عنوان مثال طاق ها با جنبه های زیبایی شناختی و هم چنین به منظور مزین ساختن بناها نیز استفاده می شدند. توسعه ساخت طاق (آرک) منجر به ساخت و پیدایش بناهای گنبدی شکل شد. از نمونه آن می توان به بنای پانتئون (Pantheon) یاد کرد که بزرگترین بنای گنبدی شکل تا قرن ۱۸ میلادی بود. نمونه دیگری از توسعه آرک می تواند طاق های گنبدی شکل (barrel vault)  باشند که در قرون وسطی در ساخت معابد گنبدی و کلیساهای کاتولیک استفاده می شدند.

 معماری روم در دورۀ جمهوری :

دورۀ جمهوری از سدۀ ۵ قبل از میلاد همزمان با غلبه اقوام اتروسک و ایتالیک بر روم آغاز می شود ودر سال ۴۴ ق م با قتل ژولیوس سزار پایان می یابد و دورۀ امپراتوری شروع می شود .

مهمترین بناهای دورۀ جمهوری :

۱-    معبد فورتانا میریلیس

۲-    معبد سیبول

۳-    معبد فورتانا پریجینا

۴-    فروم رُم

۵-    فروم پمپئی

در دورۀ جمهوری توجه زیادی به شهرسازی و برنامه ریزی شهری می شود .معماری دورۀ جمهوری متأثر از معماری اتروسک و یونانی است .

۱-    معبد فورتانا میریلیس :

این معبد در اواخر سدۀ دوم قبل از میلاد در شهر رم ساخته می شود وهنر معماری آن ترکیبی از یونانی و اتروسکی می باشد.یعنی بر روی صفه ای بلند ساخته شده وسبک معماری آن از شیوه ایونیک پیروی می کند ودارای پلان مستطیل شکل است ویک ردیف ستون در داخل معبد دارد .

۲-    معبد سیبول :

در سدۀ اول ق م در شهر تیونی ساخته می شود این معبد نیز بر روی صفه با پلان مستطیل شکل وبا شیوۀ کورنتی ساخته می شود .

معماری دوره امپراتوری :

مهمترین بناها :

۱-    آمفی تئاتر کولوسئوم .

۲-    معبد پانتئون .

۳-    بنای باسیلیکا .

۴-    طاق نصرت .

۵-    ستون یادبود تراژن .

معبد پانتئون :

این معبد در سال ۱۱۸ م در زمان اکتیاویانوس ساخته می شود. دارای پلان دایره ای شکل است وبدته ای استوانه ای که گنبدی نیمه کروی بر روی آن احداث شده وارتفاع آن ۴۳ متر است . ضخامت گنبد در بخش پایه ۶ متر و دررأس گنبد ۴۰ / ۱سانتیمترمی باشد.بخش مرکزی گنبد دارای نورگیری به قط ۹ متر است . این بنا نشان دهنده تحول معماری رم محسوب می باشدکه ازگنبدوقوس درآن استفاده شده است.

برای سبک کردن حجم بدنه دیوارهااز ستونهای نیم دایره ومستطیل شکل به صورت قوس داروپستوهای تو در تو ونیم دایره استفاده شده است .

بخش ورودی بنا مشابه معابد یونان دارای رواق مستطیل شکل با هشت ستون وبه شیوۀ کورنتی می باشد .

همچنین سقف ورودی بنا به صورت مثلثی شکل یا صندوقی شکل سلخته شده است .

 

تمدن یونان

نکته :  ( بنای اگورای یونانی در روم تبدیل به فروم می شود وهمان کاربرد را دارد . یعنی بنای مستطیل شکل در بخش مرکزی میدان شهر محل تجمع بناهای اداری ، تجاری ، واجتماعی وفرهنگی مردم می باشد ).

۱-    فروم روم :

بنای فروم در شهرهای رومی ساخته می شود وشامل مجموعه ای از فضاهای مستطیل شکل است که در بخش میدانها یا فضای باز ساخته می شود وبا یک ردیف ستون احاطه شده است ومحل اجتماع عمومی وداد وستد مردم است .فروم روم فضایی مستطیل شکلی است که در ۴ ضلع آن مهمترین مراکز شهری مانند : معبد ، دادگستری وبازار ساخته شده است .

 

۲-    فروم پمپئی :

این شهر در سال ۷۱ م در زیر لایه های خاکستر آتشفشان کوه وزیوس مدفون می شود. این شهر دارای ۲۰ هزار جمعیت بوده نقشه کامل آن باقی وحفظ شده است فروم پمپئی قلب تپنده این شهر محسوب می شود .

تاریخ معماری تاریخ معماری جهان تاریخ معماری جهان تا معاصر معماری هنر  معماری

روم باستان

معبد باسیلیکا :

این معبد یکی از ابتکارات معماری روم محسوب می شود پلان این بنا مستطیل شکل است که بخش ابتداء وانتهای آن بصورت نیم دایره وقوس دار ساخته شده وپلانی مشابه کشتی دارد .کاربرد اصلی باسیلیکا بعنوان مذبح محسوب می شود.بخش داخلی باسیلیکا معمولاً دارای یک یادوردیف ستون است . بنای باسیلیکا همچنین مرکز خدمات شهر،محل معاملات شهری ،دادگاه وادارات دولتی محسوب می شده است . معروفترین باسیلیکاهای روم عبارتند از :

  ۱- اولپیا                 ۲- کنستاتین

اولپیا : 

این بنا در سال ۱۱۲ م ساخته می شود ابعاد آن ۴۲ × ۱۳۰ متر است . ودر بخش داخلی دارای دو ردیف ستون مباشد ودو طرف پلان مستطیل شکل بصورت قوس دار ساخته شده اسن .

کنستاتین

حمام کاراکالا

در روم باستان حمام های بسیار بزرگ و با شکوه وجود داشته است، به طوری که مرکز شهر رم حدود یک مایل مربع فضا را بنا های حمام های کاراکالا در برگرفته بود .

این حمام ها؛ استخر شنا ٬ حمام گرم ٬ حمام بخار ٬ حمام هوای گرم ٬ حتی کتابخانه و تآتر و رستوران داشت و مردم برای سرگرمی به حمام می آمدند . اساساً، مسأله به شکلی که رومیان می دیدند، چنین بود: چگونه باید فضایی پهناور را محصور کرد و بر فرازش سقف زد و چگونه نور کافی به این فضای بزرگ رساند.

ساده ترین طاق مورد استفاده رومیان طاق گهواره ای بود،در واقع، قوس عمیقی بود که سقفی نیمه استوانه ای بر بالای یک فضای دراز مستطیل شکل تشکیل می داد .

بدین ترتیب فضای درونی را می توان از وجود دیوارهای نگهدارنده خلاص کرد و با کار گذاشتن ردیف پنجره های زیرگنبدی در فضای آزادی که نیاز به دیوار پشتبند ندارد (یعنی در نقاط پایانی طاقهای مرکب) به نور بیشتری امکان ورود داده می شود.

تاریخ معماری تاریخ معماری جهان تاریخ معماری جهان تا معاصر معماری هنر  معماری

آمفی تئاتریا تماشاخانه مارسلوس :

آمفی تئاتریا تماشاخانه کولوسئوم :

یکی از بناهایی است که به شیوۀ تمام  رومی ساخته شده وبزرگترین آمفی تئاتر روم محسوب می شود که گنجایش ۵۰ هزار نفر را داشته ،این بنا در سال ۸۰ م ساخته شده است وهنوز در شهر رم پابرجا می باشد .

این بنا دارای یک پلان بیضی شکل است که قطر بزرگ آن ۱۹۰ متر وقطر کوچک آن ۱۶۵ متر و ارتفاع آن ۴۸ مترمی باشد .

بخش نمای بیرونی بنا ۳ طبقه دارای ردیفی از درگاههای قوسی می باشد . در ساخت این بنا از ۳ شیوه معماری یونان به ترتیب از طبقه پائین تا طبقه بالا استفاده شده است . یعنی طبقه اول به سبک دوریک وطبقه دوم به شیوه ایونیک وطبقه سوم به سبک کورنتی می باشد که بر حسب سنگینی وسبکی طبقات بر روی یکدیگر ساخته شده است .

بخش داخلی بنا از ردیف پائین تا بالا دارای پلان مدور ونیمکت ها وصندلی ها می باشد .

بخش مرکزی میدان آمفی تئاتر محل جنگ گلایادتورها ویا جنگ حیوانات با برده ها واسیران می باشد .

خانه هایی که در شهرهای رومی شناخته شد به سه دسته تقسیم می شوند:

۱ .دوموس

  1. دستگاه عمارت
  2. ویلا

دوموس:

خانه ای اعیانی برای سکونت یک خانواده

علامت مشخصه ی آن «دهلیزگشاده» یا «نوعی حوضخانه» است.

داخل ورودی مستطیل شکلی در مرکز بنا بدون سقف بود.

در اطراف آن اتاق های دیگر خانه قرار داشت.

خانه روستایی آتروریایی ها بود که رومی ها آن را شهرسازی کردند.

دستگاه عمارت:

محقرتر وبی تجمل تر از سرای رومی است.

ساختمان عمومی برای اقامت مردم بوده

در اطراف حیاطی مرکزی به صورت چند طبقه که دارای مغازه رو به خیابان بوده احداث می گردیده و در چنین خانه هایی اجازه نشینی مرسوم بوده است.

ویلا:

افراد مشخص درآن زندگی می کردند.

با استفاده از ثبات سیاسی و اجتماعی و استفاده از نیرو و ثروت دراین دوره بناهای بزرگی ساخته شد.

یکی­ازنمونه­های­آن آمفی­تئاتراست که شکل تکامل یافته تر نیم دایره یونانی است.

طاق نصرت :

بنای طاق نصرت به یادمان پیروزی ها وشخصیتهای بزرگ سیاسی ساخته می شود . پلان بنا مستطیل شکل واز ۳ قوس طاقدار تشکیل شده است .طاق وقوس مرکزی بزرگتر وقوسهای طرفین به صورت کوچکتر ساخته شده است. ۴ ستون کورنتی در بخش پائین بنا به همراه نقوش بنا برای تزئینات به کار رفته وبخش بالای بنا دارای کتیبه و نقوش برجسته می باشد .

 ستون یادبود رومی :

این ستونها به صورت استوانه ای شکل تا ارتفاع ۱۵ متر ساخته می شوند. بر روی این ستونها که به یادمان شخصیتهای بزرگ وفتح وپیروزی در جنگها ساخته می شود نقوش برجسته بصورت مارپیچ طراحی شده وتا رأس ستون استوانه ای ادامه می یابد.قطر برخی از ستونها تا ۵ متر می رسد مهمترین ستون یادبود در روم بنای یادبود تراژن می باشد .

آبرو ها:

کاخ ها:

سنتوری شکسته

قوس متکی بر ستون

شهر سازی:

شهر تیمگاد

الگوی فوروم ها

الگوی کاستروم

منظم وانعطاف ناپذیر

تقسیمات ۴ بخشی …… اتروسک ها

تاریخ معماری تاریخ معماری جهان تاریخ معماری جهان تا معاصر معماری هنر  معماری

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

4 × 4 =

بستن